Phân tích tính sử thi trong tác phẩm Rừng xà nu

Khi đề cập đến Nguyễn Trung Thành là đề cập đến một nhà văn cách mạng đã trưởng thành trong khoảng khói lửa của trận đấu tranh vệ quốc dân tộc. Ông là cây bút văn xuôi nhiều năm kinh nghiệm, chủ yếu viết về đề tài chiến tranh. Ông gắn bó với Tây Nguyên và được cho là nhà văn thành công nhất khi viết về mảnh đất này. Một trong những tác phẩm đấy phải nhắc tới là “ Rừng Xà Nu” mang các anh hùng của dân tộc Tây Nguyên. Tác phẩm đậm chất sử thi và cảm hứng lãng mạn.

Xem thêm: Phân tích tác phẩm lão hạc

Xem thêm: Phân tích hình tượng người lái đò sông đà

Xem thêm: Phân tích khổ thơ đầu bài thơ đây mùa thu tới

Sử thi là các áng văn tự sự (bằng văn vần hoặc văn xuôi) mang quy mô hoành tráng miêu tả và ca tụng các thành quả những sự kiện sở hữu tính chất toàn dân và sở hữu ý nghĩa trọng đại đối với cộng đồng, truyền tụng những anh hùng bộ tộc sở hữu sức mạnh thần kỳ điển hình cho phẩm chất và khát vẳng của bộ tộc. Mỗi bộ sử thi chính là niềm kiêu hãnh to lớn của dân tộc ấy. Sử thi thời cổ đại là loại thể một đi không trở lại. Nền văn học ngày nay ko còn thể loại sử thi nữa nhưng mẫu không khí thuộc tính của sử thi vẫn được người cầm bút sở hữu vào trong những sáng tác. Và chất sử thi đã làm nên giá trị làm nên sức sống cho từng trang viết làm sống lại không khí hùng tráng của 1 thời đại anh hùng. Sâu đậm nhất là văn của Nguyễn Trung Thành.

Tính sử thi biểu thị ở điểm thứ nhất là “mang thuộc tính toàn dân”. Năm 1965 kẻ thù của chúng ta là đế quốc Mĩ mở mang khuôn khổ bờ cõi nước ta toàn Miền Bắc sau đó trực tiếp kéo quân tham chiến Miền Nam hòng giành lại thế chủ động. Có hàng ngũ đông, vũ khí thiết bị tiên tiến của quân giặc khiến dân chúng ta rất lo lắng. Đúng thời điểm đấy “Rừng Xà Nu” có mặt trên thị trường như luồng gió mới của ngày hè xua tan nỗi lo của quần chúng. Tây Nguyên là vùng đất phì nhiêu tươi tốt cũng là vùng đất gắn bó mang Nguyễn Trung Thành đầy yêu thương với con người cũng như cây cối nơi đây. từ chủ đề, đề tài sáng tác rồi cho đến việc xây dựng hình tượng nhân vật tiêu biểu cũng mang đậm chất sử thi. Nguyễn Trung Thành lúc viết về cây Xà Nu như biểu trưng của ý thức đương đầu của dân Tây Nguyên nói riêng và con nguười Việt Nam tổng thể. Cả rừng Xà Nu hàng vạn cây không có cây nào là không bị thương. Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão. Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra (…) rồi dần dần bầm lại, đen và đã quyện lại thành từng cục máu, hình ảnh rừng xà nu bị tàn phá bởi đạn đại bác của Mĩ. Đây cũng chính là một hiện thực khắc nghiệt trong cuộc chiến tranh. Giặc Mĩ điên cuồng bắn phá thiên nhiên và con người. Với Tnú, với dân làng Xô Man, với người dân Tây Nguyên, đấy là món nợ phải trả bằng máu. Sức sống mãnh liệt của rừng Xà Nu cũng là sinh khí bất diệt của dân làng Xô Man, của con người Tây Nguyên: Trong rừng ít mang dòng cây nào sinh sôi nảy nở khỏe tương tự. Cạnh 1 cây xà nu mới ngã gục, đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời. Cũng với ít mẫu cây ham mê ánh sáng mặt trời đến thế. Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng… Hình ảnh cây xà nu, rừng xà nu có ý nghĩa tượng trưng cho dân làng Xô Man luôn khao khát vươn đến cuộc sống tự do, cuộc sống độc lập. Nhưng cũng với những cây vượt lên được đầu người (…) Đạn đại bác ko giết mổ nổi chúng, các vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng (…) thay thế các cây đã ngã. Sự vươn lên mạnh mẽ của cây Xà Nu cũng chính là sự nối tiếp của những thế hệ trong cuộc đương đầu một mất một còn với giặc Mĩ của dân làng Xô Man, của con người Tây Nguyên (tiêu biểu là Dít, Bé Heng…)

Bằng các chi tiết trong tác phẩm đã khắc hoạ những nhân vật anh hùng trong các khía cạnh khác nhau, họ sẽ mãi được lưu truyền và luôn trong tâm tưởng của quần chúng. Sau ba năm đi lính, Tnú trở về thăm làng Xô Man ẩn sau ngọn đồi Xà Nu cạnh con nước to và thấy làng mình đã phát triển thành làng kháng chiến, các đứa trẻ trong làng như Dít và Bé Heng đã trở thành du kích. Đêm đó, cả làng tụ họp, Dít kiểm tra giấy phép xong, cụ Mết tự hào đề cập lại cho mọi người nghe trang sử chiến đấu đồng khởi của làng, gắn bó sâu sắc. Bố mẹ chết sớm,Tnú được dân làng Xô Man chăm sóc và nuôi dưỡng. Hồi đấy, Mỹ- Diệm khủng bố dữ dội, nhưng làng vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ (anh Quyết). Tuy còn nhỏ tuổi, Tnú và Mai được giao khiến giao thông cho anh Quyết, rồi được anh Quyết dạy chữ. 1 Lần, trong chuyến đưa thư của anh Quyết lên huyện Tnú bị giặc bắt và tra tấn man di nhưng vẫn không khai. Ba năm sau,Tnú vượt ngục trở về thì anh Quyết đã hi sinh. Đó là 1 phần thế cục anh hùng cách mệnh và cũng là nhân vật trọng điểm cuộc thế thơ dại đầy biến động của thời kì lịch sử. Tnú cưới Mai và cùng dân làng chuẩn bị chiến đấu. Hay tin làng Xô Man chuẩn bị khí giới chờ thời cơ nổi dậy đến tai giặc. Thằng Dục đưa quân nhân tới lùng sục vây ráp. Cụ Mết, Tnú, cùng giới trẻ lánh vào rừng. Ko bắt được Tnú, bọn giặc bắt Mai mang đứa trẻ con chưa đầy tháng của 2 người đánh đập mọi rợ cho tới chết. Tnú xông ra nhưng không cứu được vợ con mà còn bị chúng bắt trói và tẩm nhựa xà nu đốt mười đầu ngón tay để khủng bố ý thức dân làng. Thế nhưng, cũng ngay đêm đấy, lúc Tnú bị Bắt, Cụ Mết đã dẫn thanh niên làng vào rừng lấy giáo mác chứa giấu đem về và bất thần đồng loạt xông vào giết hết lũ giặc. Làng Xô Man đồng khởi thắng lợi. Tnú gia nhập giải phóng quân. Anh dũng cảm lập chiến công, được cấp chỉ huy cho về phép. Sáng hôm sau, Tnú lại chia tay dân làng về tổ chức. Cụ Mết và Dít tiễn Tnú. Ba người nhìn ra xa thấy đồi xà nu xanh ngút ngàn trải dài đến tận chân mây. Họ chia tay nhau ở đồi xà nu, cạnh con nước lớn. Hình ảnh Tây Nguyên đậm chất sử thi, vừa đau thương gian khổ vừa quật cường kiên cường. Đột nhiên cũng phải chịu đau thương tan tác như con người lúc với chiến tranh. Giặc càn quét, người thì bị tra tấn như Tnú, người thì chết mất mạng như anh Quyết,..Cuộc sống bình yên ổn bị phá tan vỡ. Nghệ thuật vun đắp kết cấu truyện lồng ghép và cấu trúc cuối đàu tương ứng. Mở màn là hình ảnh rừng Xà Nu chấm dứt cũng là rừng Xà Nu để khẳng định nhựa sống bạt tử của con người và mang lại cảm hứng lạc quan cho tác phẩm. Truyện lồng truyện những câu truyện đan xen nhau linh hoạt, dĩ vãng lồng bây giờ, tiếp nối giũa các thế hệ. Cấu trúc này gợi mở rộng rãi suy tưởng mang lại thành công cho tác phẩm. Việc chọn người dẫn và kể truyện cũng cổ kính sử thi qua nhân vật cụ Mết như nhân chứng lịch sử, là hình tượng phản phất của các già làng trong sử thi Tây Nguyên là vong hồn của Xô Man.

>>> Xem thêm:

Chia sẻ bài này

Những bài viết mới xem

Bình luận về bài viết


Bản quyền và phát triển bởi Helios Việt Nam.